للـهوا
در تداول زبان تبري «للـه» به معني ني و «وا» به مفهوم باد به كار ميرود.
در فرهنگ موسيقي منطقه للـهوا سازي بادي از جنس ني است كه در فرهنگ فارسي با عنوان ني چوپاني شناخته ميشود. اين ساز اختصاص به روابط و معيشت دامپروري داشته و نغمات مربوط به آن بازگوكنندهي مجموعهي روابط و سازوكار معيشتي چوپانان و نيز آرمانها و حرمانهاي آنان است. قديميترين نغمات مربوط به اين ساز مانند «سلك حال» اختصاص به جابهجايي، چرا و وصف دام دارد. بعدها برخي نغمات و قطعات مربوط به رپرتوار سرنا و قطعات موسيقي مراسمي مانند «رقص مقوم» و يا برخي الحان و نغمات آوازي همچون «كتولي» و «كلحال» نيز به مجموعهي نغمات اين ساز افزوده شدند.
در حال حاضر، مهمترين نغماتي كه توسط اين ساز اجرا ميشوند، به شرح زير است:
سماحال، كشتي مقوم، بورسري، كمرسري، كلحال، نقرسري، سلكحال، چراغحال، مشحال (ميشحال)، تريكهسري، جلويي، رقصي (رقص مقوم)، سماحال، غريبي، همه ره بُردن، ياغي بورده، كردِ حال (چپونحال) اميري، كتولي، و گروهي از ترانهها و ريزمقامها.